พิพิธภัณฑ์ผ้าซิ่นตีนจก ไทย-ยวน

ประวัติความเป็นมา พิพิธภัณฑ์ผ้าซิ่นตีนจก ไท-ยวน ลับแล" ก่อตั้งโดย คุณจงจรูญ มะโนคำ หรือครูโจ ซึ่งชื่นชอบผ้าทอพื้นเมือง ครูโจเกิดและเติบโตมาในครอบครัวทอผ้า แต่เนื่องจากเป็นผู้ชายจึงถูกกันให้ออกห่าง ครูโจทำได้เพียงแต่เป็นลูกมือช่วยแม่ และอาศัยครูพักลักจำ แต่ความรักในผืนผ้าก็ไม่เคยจางหาย ทำให้เมื่อโตขึ้นและมีพอจะมีเงินจึงค่อยๆ เก็บสะสมผ้าเก่าที่ตนเองชื่นชอบมาแต่เยาว์วัย ปี พ.ศ. 2545 ครูโจรวมกลุ่มคนในชุมชนเรียกว่า “กลุ่มทอผ้าบ้านคุ้ม-บ้านนาทะเล” ขึ้น และเป็นผู้ที่ออกแบบสีและลายผ้าส่งต่อให้ช่างทอในกลุ่มเป็นผู้ทอ เน้นลวดลายตีนจกและวิธีการทอตามแบบโบราณของลับแล และปัจจุบันกลายเป็นสินค้าโอท็อปของจังหวัดอุตรดิตถ์ได้รับรางวัลการันตีมากมาย พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ภายในพื้นที่บริเวณบ้านของครูโจ เป็นเรือนไม้สองชั้น จัดแสดงผ้าซิ่นตีนจกเก่าแก่ที่มีอายุมากกว่าร้อยปี ที่เป็นของสะสมของครูโจ รวมทั้งจัดแสดงผลงานของกลุ่มทอผ้าซิ่นตีนจกบ้านคุ้ม ความสำคัญกับชุมชน การทอผ้าซิ่นตีนจกของชาวลับแล มีมานานพร้อมกับการตั้งถิ่นฐานของชาวเมืองลับแล ผู้หญิงชาวลับแลจะได้รับการถ่ายทอดจากบรรพบุรุษ สืบทอดกันมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งได้มีการถ่ายทอดมรดกทางภูมิปัญญาสอดแทรกคติความเชื่อ พิธีกรรม และธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ด้วยจินตนาการของคนในอดีต ออกมาเป็นลายเรียบง่ายในชีวิตประจำวัน สามารถทำเป็นอาชีพ สร้างรายได้ให้กับครอบครัว ประโยชน์ที่ชุมชนได้รับ ปีพ.ศ. 2545 เกิดการรวมตัวกันจัดตั้ง“พิพิธภัณฑ์ผ้าซิ่นตีนจกไท-ยวนลับแล”โดยมีนายจงจรูญ มะโนคำ (ผู้ใหญ่โจ) เป็นคนสำคัญ ได้มีการรวมกลุ่มชาวบ้านสร้างพิพิธภัณฑ์จัดแสดงผ้าซิ่นตีนจกลับแลโบราณอายุนับร้อยปี มีวิสัยทัศน์ใหม่ๆ พัฒนาสีสันลวดลายมิให้ตกยุค ทั้งการใช้สีธรรมชาติแท้ การนำลายผ้าน้ำไหลเมืองน่านเข้ามาผสมผสาน และทำเป็นโรงเรียนสอนฟรีให้นักเรียนและคนในท้องถิ่นที่สนใจด้วย ผ้าซิ่นตีนจกลับแล จึงแพร่หลายออกสู่สายตาชาวโลก จนได้รางวัลโอทอป 5 ดาว และรางวัลอื่นๆ อีกนับไม่ถ้วน